Sáng tạo là gì?

Ai cũng biết sáng tạo là tạo ra một cái gì đó chưa từng tồn tại, thường là liên quan đến nghệ thuật, phim ảnh, tranh vẽ và ảnh hưởng lớn nhất là công nghệ, công nghệ thay đổi thế giới.

Tại sao người Mỹ lại sáng tạo ra nhiều thứ đến như vậy trong khi Việt Nam thì không ?

Nếu nhìn vào tin tức những công ty công nghệ sáng tạo của thung lũng Silicon được định giá hàng tỉ đô mọi người sẽ nghĩ rằng chỉ có người Mỹ sáng tạo, người Việt không thể sáng tạo được như vậy. Nhưng ai biết rằng tỉ lệ thành công của những startup ở thung lũng Sillicon rất thấp, chỉ dưới 5%, nghĩa là thành lập và đầu tư vào những startup thì tỉ lệ thất bại rất cao. Nhưng mặc kệ tỉ lệ thất bại cao, họ vẫn thành lập startup mỗi ngày, vẫn rót tiền vào, vì họ chấp nhận mất tiền ở rất nhiều startup, và thu lời ở một số rất ít startup. Nền văn hóa Mỹ là một nền văn hóa chấp nhận rủi ro để đạt được thành tựu lớn, mặc dù sẽ có thương đau.

Nhìn về bức tranh Việt Nam, ta sẽ thấy điều ngược lại, Người Việt thường chọn những quyết định an toàn, ít lợi ích nhưng tỉ lệ thành công lớn, và đặc biệt là “ĐÃ CÓ NGƯỜI LÀM VÀ ĐÃ THÀNH CÔNG”. Đây là lý do Việt Nam không thể sáng tạo mà chỉ bắt chước thôi, vì nếu làm một việc gì đó chưa ai từng làm, khả năng thất bại rất cao, và chúng ta không chấp nhận thất bại. Nếu đưa cho một học sinh giải một bài toán nào đó mà chúng không biết công thức giải, chúng sẽ tìm công thức cho bằng được, nếu không tìm được chúng sẽ bỏ cuộc, rất ít hoặc không có học sinh chấp nhận giải mà không có công thức, rất ít đủ tự tin để tự tìm ra công thức. May mắn có một học sinh tìm ra công thức và giải được thì cũng không dám lên bảng giải vì không biết mình đúng hay sai, sợ làm sai bị bạn bè chê cười, và quả thật nếu làm sai nhiều khả năng sẽ bị bạn bè chọc quê là “mày tưởng mày thông minh hả?” hay đại loại như thế.

Làm sao để sáng tạo ?

Từ những ý trên có thể đưa ra được kết luận là nếu muốn sáng tạo thì phải tự tin rằng mình có thể làm được, phải chấp nhận saithử lại cho đến khi đúng, trong quá trình sai và thử lại sẽ có rất nhiều người khuyên rằng bạn nên bỏ cuộc, và bạn phải kiên định với quyết định của mình, từ từ người ta sẽ hiểu rằng không thể lung lay bạn được và người ta sẽ chuyển qua ủng hộ bạn thôi, và chỉ cần bạn thành công một lần thôi thì những lần sau mọi người sẽ hiểu bạn, ủng hộ bạn, tin tưởng bạn, giúp đỡ bạn. Nếu bạn không có những phẩm chất trên thì ý tưởng sáng tạo của bạn sẽ không bao giờ thành hiện thực, cho dù bạn có thông minh và rằng ý tưởng đó là đúng đi chăng nữa( hiếm có ý tưởng sáng tạo nào mà đúng đắn ngay lần đầu tiên lắm, đừng hy vọng vào điều đó, phải mài dũa một thời gian ).

Ngoài ra thì ý tưởng cần thời gian để có thể chín mùi, nên thường thì ý tưởng nào càng ngâm lâu thì nó càng chất lượng. Nếu nghĩ ra 1 ý tưởng mà thực hiện ngay thì thường ý tưởng đó sẽ không phải ý tưởng tốt nhất của bạn, nên nghĩ thêm thật nhiều ý tưởng khác, nghĩ đến khi bị ép buộc phải thực hiện, lúc đó mới đem ý tưởng ra thực hiện.

Còn 1 trường hợp nữa mà ý tưởng có thể lóe đó là khi bị dồn vào chân tường, khi bị dồn vào chân tường thì bản năng sinh tồn của con người sẽ bộc phát, lúc đó não bộ chúng ta sẽ hoạt động kịch liệt nhất để có thể vượt qua. một nhân viên được giao công việc gì đó, nếu bình thường công việc đó phải thực hiện trong 1 ngày mà giờ sếp giao cho một buổi thôi nếu không sẽ đuổi việc, thì công việc đó rất có khả năng vẫn sẽ được hoàn thành, thậm chí 1 tiếng cũng có thể hoàn thành nhưng chất lượng của công việc đó sẽ rất khác biệt và sẽ được làm một cách sáng tạo, không giống với cách thực hiện công việc đó nếu hạn là 1 ngày.

Kinh nghiệm thực tế từ bản thân tác giả:

Hồi nhỏ nhà Harry nghèo không có tiền mua máy tính nên Harry thường tính nhẩm và vận dụng rất tốt các công thức Toán để có thể tính nhanh hơn, ít sai số hơn, trong khi học cũng như trong đời sống thường ngày, nó đã trở thành phản xạ tự nhiên trong đầu. Các bạn có máy tính khó có thể tính nhẩm nhanh và chính xác như Harry, cũng như không thể vận dụng các công thức toán tốt như Harry được, đồng thời các bạn ấy cũng chẳng biết học các phương pháp tính nhanh để làm gì khi mà đã có máy tính.

Một ví dụ nho nhỏ, nhà Harry bán trà sữa, khách hàng mua 5 ly, 3 ly 9 000 đ và 1 ly 10 000, 1 ly 12 000. Nhân viên quán sẽ tính như vầy 9 x 3 + 10 + 12, nhưng Harry tính như vầy 9 x 5 + 1 + 3 và thường thì Harry tính nhanh hơn ^^.

Năm lớp 4 Harry được học một thầy giáo có thể nói là khá lười biếng dạy toán. Có nhiều buổi thầy ghi đề bài Toán lên bảng rồi ngồi đọc báo đến hết tiết, ai biết làm thì lên giải thầy sửa, không thì ngồi chơi, những bài đó đều không nằm trong chương trình Toán lớp 4, vì cả lớp lục hết cuốn sách cũng không thấy, và chỉ có vài bạn làm còn đa số ngồi chơi. 5 năm sau khi học toán lớp 9 tôi mới gặp lại những bài đó và mới biết, lúc đó tôi tự hỏi do thầy lười dạy hay là thầy muốn chúng tôi tự sáng tạo ra cách làm.